Chùa Đạo Sử
- Lịch sử hình thành
Theo các cụ cao niên trong thôn cho biết chùa Đạo Sử có tên chữ là “Vĩnh Long tự” được khởi dựng từ lâu đời trên khu đất đẹp để thờ Phật, tương truyền đây nơi đây là đầu rồng, phía trước có 2 giếng rồng được ví như 2 mắt rồng. Trải qua thời gian và chiến tranh tàn phá ngôi chùa cũ bị phá hủy và phục dựng lại. Năm 1998, nhân dân địa phương xây dựng nhà Mẫu 3 gian và gác chuông. Năm 2004 trùng tu Tam bảo, xây dựng Tam quan của chùa. Năm 2007 tu sửa Nhà tổ. Năm 2014, 2015 tiếp tục tu sửa tháp mộ và xây dựng lại nhà Mẫu như hiện nay. Hiện trạng tòa Tam Bảo ngày nay là kết quả của quá trình trùng tu, tôn tạo năm 2004 của nhân dân địa phương.
Chùa xếp hạng cấp tỉnh, quyết định số 858/QĐ-UBND, ngày 15/7/2016.
- Cảnh quan môi trường, đất đai
Chùa nằm ở cuối làng, hướng Tây. Phía Tây giáp cánh đồng, ba hướng còn lại giáp với các hộ dân. Qua cổng Tam quan là tới sân gạch rộng lát gạch vuông, hai bên sân có hai giếng tựa như hai mắt rồng và 2 cây xoài cổ thụ rồi tới tòa Tam Bảo, sau Tam bảo là nhà Tổ và nhà Mẫu. Đất đai của chùa có diện tích 2013.4m2, đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng.
- Các công trình kiến trúc
Tòa tam bảo có kiến trúc kiểu chữ Đinh (J) gồm Tiền đường 3 gian 2 dĩ, khung gỗ được liên kết với nhau bởi 4 hàng cột dọc và 6 hàng cột ngang.Trên vì nóc có kiến trúc kiểu con chồng giá chiêng, các đầu dư chạm hình đầu rồng ngậm ngọc, các vì nách gian giữa trang trí kiểu ván mê có chạm rồng mây, vì nách gian bên có chạm rồng cách điệu.
Thượng điện 3 gian, khung gỗ được liên kết bởi 4 hàng cột dọc, 2 hàng cột ngang, trang trí đơn giản.
- Nhân vật được thờ
Chùa là nơi thờ Phật, thờ Tổ, thờ Mẫu, là trung tâm sinh hoạt tôn giáo của nhân dân địa phương
- Các hiện vật tiêu biểu
01 bia “Hậu phật bi ký” niên đại Bảo Thái 6 (1725)
01 chuông “Vĩnh Linh tự chung” niên đại Tự Đức 2 (1849)
07 tượng Phật thế kỷ 21
06 hoành phi thế kỷ 21
02 câu đối thế kỷ 21
- Di sản văn hóa phi vật thể gắn với di tích
Chùa có các ngày sự lệ
23/5 giỗ sư tổ Thích Đàm Lệ
23/6 giỗ sư tổ Thích Thanh Cúc
29/6 giỗ sư tổ Thích Đàm Tượng
3/12 giỗ sư tổ Thích Thiện Cố
Ngoài ra vào các ngày sự lệ nhà Phật, các ngày sự lệ của địa phương và đất nước, nhân dân và phật tử tới chùa làm lễ cúng Phật.
- Công tác bảo vệ, phát huy giá trị di tích
Di tích đã thành lập Ban Quản lý di tích địa phương. Chùa có nhà sư trụ trì nên việc thờ phụng do hội quy của các cụ bà cùng với nhà sư trực tiếp bảo vệ, quét dọn, quản lý chùa nên di tích rất sạch sẽ, khang trang. Những ngày sự lệ của chùa cũng được chính quyền và nhân dân tổ chức tốt, tạo không khí vui tươi phấn khởi trong nhân dân. Đất đai của chùa đã được xây tường bao bảo vệ. Các công trình kiến trúc được tu tạo, chăm sóc tốt.
- Đánh giá giá trị di tích
Chùa Đạo Sử là di tích có giá trị về nhiều mặt như lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, thẩm mỹ đã được UBND tỉnh xếp hạng di tích cấp tỉnh.
Từ xưa tới nay chùa là trung tâm sinh hoạt tâm linh của dân làng giúp làm giàu đời sống tinh thần và truyền thống văn hóa của địa phương.
- Phân loại di tích
Di tích lịch sử.