Chùa Tỳ Điện

- Lịch sử hình thành:

Chùa Tỳ Điện có tên chữ là "Sùng Quang Tự", vốn được khởi dựng từ thời Nguyễn, sau kháng chiến chống Pháp chùa bị phá hủy. Năm 1997 nhân dân địa phương cùng nhau góp công của xây dựng lại chùa trên nền chùa cũ.

• Cảnh quan môi trường, đất đai:

Chùa nằm ở trung tâm làng trên một không gian rộng với tổng diện tích là 4.460,0 m2 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, chùa quay theo hướng Nam, phía Đông giáp khu dân cư và ao làng, phía Nam giáp đình làng, các phía còn lại giáp khu dân cư tạo nên quang cảnh trang nghiêm tại di tích.

• Các công trình kiến trúc:

Chùa Sùng Quang có kết cấu kiến trúc hình chữ Đinh (J), mặt quay theo hướng Nam gồm: 5 gian Tiền đường và 3 gian Thượng điện. Hai gian giữa Tiền đường lắp cửa bức bàn, 2 gian bên xây tường kín. Bộ khung chịu lực bằng gỗ truyền thống với kết cấu vì nóc kiểu con chồng giá chiêng, vì nách kiểu chồng rường, bờ nóc đắp nổi hình rồng trầu nguyệt, mái lợp ngói mũi hài. Nhà Mẫu: xây dựng năm 1997, kết cấu kiến trúc hình chữ Đinh, gồm 4 gian, 2 gian giữa lắp của bức bàn, kết cấu vì nóc kiểu kèo kìm quá giang gác tường.

- Nhân vật thờ:

Chùa Tỳ Điện là nơi thờ Phật, đồng thời cũng là nơi thờ Mẫu, nhằm cầu phúc, hướng thiện và những điều tốt đẹp, điều này thể hiện sự giao thoa và tiếp biến văn hóa trong suốt chiều dài lịch sử của mình. 

- Các tài liệu hiện vật tiêu biểu:

- Di sản văn hóa phi vật thể gắn liền với di tích:

Chùa Sùng Quang tự không có lễ hội riêng mà cúng lễ theo các ngày của phật giáo, các ngày sóc, vọng được trang hoàng hương đăng hoa quả.

- Công tác bảo vệ, phát huy giá trị di tích:

Chùa Tỳ Điện vốn là công trình được nhân dân khởi dựng từ thời Nguyễn sau bị tiêu thổ kháng chiến. Năm 1997, từ đó đến nay luôn được nhân dân địa phương bảo lưu và gìn giữ. Toàn bộ khuôn viên di tích đã xây dựng được hệ thống tường bao bảo vệ, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tránh mọi sự xâm lấn vi phạm. Chính quyền địa phương cũng thường xuyên quan tâm, quản lý các hoạt động tôn giáo diễn ra tại di tích. 

Tuy nhiên, chùa hiện chưa có sư trụ trì, chưa có hệ thống camera giám sát an ninh, chưa có hệ thống phòng cháy chữa cháy, chưa có sơ đồ quy hoạch tổng thể. Địa phương chưa quan tâm giới thiệu, quảng bá giá trị di tích mà chủ yếu thông qua loa phát thanh, truyền miệng.

- Đánh giá giá trị di tích

Giá trị về lịch sử, văn hóa: Chùa Tỳ Điện hiện còn bảo lưu được các tòa nhà kiến trúc gỗ kiểu truyền thống gồm Tiền đường, Thượng điện, và hệ thống tượng Phật. Ngôi chùa từ lâu đời là trung tâm sinh hoạt tôn giáo tín ngưỡng trong đời sống tinh thần của biết bao thế hệ người dân quê hương nơi đây góp phần giáo dục và phát huy tình đoàn kết cộng đồng làng xã, giúp con người đi theo con đường hướng thiện trừ ác.

Giá trị về kiến trúc, nghệ thuật, thẩm mỹ: Chùa Tỳ Điện là di tích có vị trí cảnh quan, kiến trúc cùng khuôn viên đẹp. Các công trình kiến trúc làm theo lối truyền thống mang giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ.

• Phân loại di tích:

Thuộc loại hình di tích lịch sử.